Sanajan kabeneran ateges kabeh sing bener, lan mula ora goroh, ing Kitab Suci kabeneran nduweni teges sing luwih jero, sing kaparingake marang kita dening Gusti ing Sabdane. Ana akèh kutipan Kitab Suci babagan topik iki. Lan sanajan tembung kabeneran asring dijupuk ateges apa sing umumé bener, kabeneran ateges luwih saka kuwi.

Ing teges sempit lan tartamtu, tembung iki meh tansah kasebut bareng karo kaadilan. Kita bakal mbahas iki luwih jero ing ngisor iki. Saiki ayo padha mbahas "Kanyataning Gusti Allah."

Yesus ngendika, "Lan kowe bakal mangertèni kabeneran, lan kabeneran bakal maringi kowe kamardikan." Yohanes 8:32. Sanadyan Yesus iku "Kabeneran," kabeneran mau diartèkaké dadi sawijining prakara, kaya ing Kitab Suci sing kandha yèn Gusti Allah iku katresnan, lan katresnan mau uga diartèkaké dadi sawijining prakara sing ora materi, nanging rohani; ora mung raos, nanging sikap.

Nalika Pilatus takon marang Gusti Yesus, dhèwèké takon, "Apa iku kabeneran?" Gusti Yesus ora mangsuli dhèwèké ing bab iku. Pilatus mesthi ora ana ing posisi kanggo mangertèni. Mula saka iku, ora ana gunané mbuwang mutiara marang babi.
Nanging Gusti Yesus wis tau ngomong bab iki nalika dhèwèké kandha, "Aku iku dalan, kabeneran, lan urip." Yohanes 14:6.
Kaya déné Gusti iku katresnan, lan katresnané Gusti iku netepi dhawuh-dhawuhé, mangkono Panjenengané iku "Kanyatan," yaiku dhawuh-dhawuhé. Iki cetha banget ing Kitab Suci, sing kandha: "Kabèh dhawuh Panjenengan iku kabeneran..." Mazmur 119:86, pérangan pisanan. Lan: "Panjenengan caket, ya Gusti, lan kabèh dhawuh Panjenengan iku kabeneran." Mazmur 119:151. Utawa: "Gusti iku kabeneran, lan ora ana kaluputan ing Panjenengané." Ulangan 32:4. Lan manèh: "Nanging Gusti Allah iku kabeneran." Yeremia 10:10.

Miturut matematika, yèn "a" padha karo "b," mula "b" uga padha karo "a." Mula, yèn Kitab Suci kandha yèn dhawuhe Gusti iku "kanyatan," mula "kanyatan" iku "Dhawuhe Gusti."

Ana salah siji Kitab Suci kandha: "Sabda Panjenenganipun punika kayektèn." Gusti Yesus iku Sabda Allah, sabda tumindak. Mulane, Panjenenganipun iku Kayektèn. Lan amarga Panjenenganipun iku Sabda Allah, lumantar Panjenenganipun sabda mau wis diwartakaké wiwit jaman biyen. Panjenenganipun sing maringi paugeran ing Sinai, lan paugeran mau kagungan Panjenenganipun. Mulane Panjenengané ngendika: "Yen kowe tresna marang Aku, kowe bakal netepi paugeran-panggeran-Ku." Yohanes 14:15. Lan: "Sapa sing nduwé paugeran-panggeran-Ku lan netepi iku, dhèwèké sing tresna marang Aku." Ayat 21, pérangan kapisan. Lan amarga paugeran-panggeran Gusti iku "Kanyatan," Kitab Suci nyritakaké bab suwéné, delengen:
"Kasetyanipun langgeng saking generasi ngantos generasi." Mazmur 100:5, pérangan pungkasan. Lan: "Kasetyanipun Gusti langgeng salawas-lawase." Mazmur 117:2, pérangan pungkasan.

"Sanadyan kasetyan iku paugeranipun Gusti, Kitab Suci luwih neges nalika nyebut iku kasetyanipun Gusti, mbedakake saka kasetyan umum."Amarga sabda-sabda Gusti uga diarani Toret Panjenengané, panganggit mazmur kandha bab kuwi: "Kawicaksanan Panjenengan iku kawicaksanan langgeng, lan toret Panjenengan iku kabeneran." Mazmur 119:142.

Tulisan panentu sing ana ing ngarep tembung kabeneran maringi identitas dhéwé marang tembung kuwi, kanggo mbedakaké saka kabeneran ing teges umum sing ora ateges goroh.

Miturut tata basa Portugis, artikel definitif digunakake kanggo nemtokake jeneng kanthi tepat. Sanajan tembung 'kanyatan' iku jeneng, nalika digunakake sawise artikel definitif, tembung iku dadi tembung sifat kang mènèhi ciri, kang maknane luwih saka sekadar kabeneran, sawijining sipat Gusti Allah, kaya ing kasus iki sing dadi topik, lan kang dirujuk lan digambarke: paugeran-paugeran Panjenengané.

Nalika kita ngucapake "João", kita ora ngomongake sembarang João, nanging wong sing kita kenal, preduli apa wong sing diajak ngomong uga kenal utawa ora. Nanging saka konteks utawa kutipan sadurunge, bisa dingerteni sapa sing dimaksud.
Taurat utawa Prentahé Gusti Allah makili integritas Gusti Allah lan kersané Gusti Allah kanggo kita. Yaiku, kita melu ing sipat adil Panjenengané kanthi nglakoni kaadilan Panjenengané. Mulané rasul Yohanes kandha: "Anak-anakku sing cilik, aja nganti ana sing ngapusi kowe. Sapa waé sing nglakoni kaadilan iku bener, kaya Panjenengané sing bener." 1 Yohanes 3:7.
Ayo padha merhatosaké kutipan-kutipan saka Kitab Suci iki:

Gusti iku kabeneran. Yohanes 14:6.
Gusti iku pepadhang. 1 Yohanes 1:5.Gusti iku dalan. Yohanes 14:6.
Gusti iku gesang. Yohanes 14:6.
Gusti iku katresnan. 1 Yohanes 4:8.
Gusti iku bener. 1 Yohanes 3:7, pérangan pungkasan.

Mula, amarga dhawuh-dhawuh utawa Toret Panjenengané iku kabeneran, ayo padha nyusun kutipan-kutipan mau kanthi urutan mbandhingake, banjur mriksa manut Kitab Suci.

Kanyatan padha karo pepadhang; padha karo dalan; padha karo gesang; padha karo katresnan; padha karo kabeneran; padha karo Gusti Yesus.

Mula, sapa waé sing manut marang kanyatan nduwé pepadhang lan ana ing pepadhang; ana ing dalan gesang; tresna marang Gusti Allah, nglakoni kabeneran; lan, mulané, bener; ana ing Gusti Yesus (Gusti Allah), lan Gusti Allah (Gusti Yesus) ana ing sajroning dhèwèké. Amarga Gusti Yesus ngandika, "Aku iku dalan, kabeneran, lan urip." Yohanes 14:6, pérangan kapisan.
"Sapa sing netepi paugeran-paugerané ana ing Gusti Allah, lan Gusti Allah ana ing sajroning dhèwèké." 1 Yohanes 3:24, pérangan kapisan.

"Sapa sing ora tresna ora ngerti Gusti Allah, amarga Gusti Allah iku katresnan." I Yohanes 4:8. "Lan iki katresnan marang Gusti Allah, yaiku kita netepi dhawuhe." I Yohanes 5:3. "Yen kowe pengin mlebu ing urip, netepna dhawuhe." Matius 19:17. "Yen kowe tresna marang Aku, kowe bakal netepi dhawuku." Yohanes 14:15. "Yen kowe padha netepi paugeranku, kowe bakal tetep ana ing katresnanku, kaya aku wis netepi paugeran Bapakku lan tetep ana ing katresnané." Yohanes 15:10. "Sapa sing nduwé paugeranku lan netepi kuwi, dhèwèké sing tresna marang aku." Yohanes 14:21, pérangan kapisan.

Miturut Kitab Suci, ketidaksalehan iku pelanggaran marang Hukumé Gusti Allah. Delengen:

"Amarga murké Gusti Allah wis kawartakaké saka swarga marang kabèh ketidaksalehan lan kabèh tumindak sing ora adil saka manungsa, sing nyimpen kabeneran ing sangisoré tumindak sing ora adil. Amarga apa sing bisa dingertèni bab Gusti Allah wis cetha ana ing antarané wong-wong mau, amarga Gusti Allah wis nampilaké marang wong-wong mau.

Amarga wiwit ngedegake donya, sipat-sipat Gusti Allah sing ora katon—kakuwatan langgeng lan kaagungané—wis cetha katon, amarga wis dingertèni saka apa sing wis diciptakaké, saéngga manungsa ora ana alesan. Amarga sanadyan padha ngerti Gusti Allah, padha ora ngluhuraké Panjenengané minangka Gusti Allah lan ora matur nuwun marang Panjenengané, nanging pikirane dadi sia-sia lan atiné sing bodho dadi peteng. Ngaku-aku wicaksana, padha dadi bodho. Lan padha ngganti kamulyan Allah sing ora bisa rusak dadi arca kang wujude manungsa sing bisa rusak, manuk-manuk, kéwan papat sikil, lan kéwan sing ngrempung. Mulane Gusti Allah nyerahake wong-wong mau marang napsu atine kanggo nindakake kahanan kotor lan ngremehake awaké dhéwé, amarga padha ngganti kabeneran saka Gusti Allah dadi goroh lan luwih ngajeni lan nyembah makhluk tinimbang Sang Pencipta, kang pinaringan berkah langgeng. Amin." Roma 1:18-25.

Ayo kita cathet yèn kateu-Tuhanan sing kasebut ing kono ditindakake déning wong-wong sing wis ngerti Gusti Allah. Wong-wong mau ngganti "kabeneran saka Gusti Allah," paugerané, dadi goroh, lan nahan "kabeneran" mau ing sajroning ketidakadilan. Roma 1:18, pérangan pungkasan, lan 25, pérangan kapisan. Ing kutipan iki, Kitab Suci nyebutaké pangibadah marang gambar-gambar makhluk: manungsa, manuk, kéwan papat sikil, lan kéwan sing ngrembyak, ayat 23, kang iku pelanggaran marang sepuluh préntah Gusti Allah.

Wong-wong kaya ngono wis ngowahi kabenerané Gusti dadi goroh. Lan bab iki Yohanes kandha: "Sapa waé sing kandha, 'Aku ngerti Panjenengané,' nanging ora netepi dhawuh-dhawuhé, iku wong goroh, lan kabeneran ora ana ing sajroning dhèwèké." 1 Yohanes 2:4.

Tembungé Gusti sing diucapaké déning nabi Hosea kandha: "Rungokna tembungé Gusti, he anak-anak Israèl, awit Gusti nduwé prakara karo para warga nagari, amarga ing nagari iki ora ana kabeneran, ora ana kabecikan, lan ora ana pangawikan marang Gusti."

Mung ana sumpah palsu, matèni, goroh, nyolong, lan zinah sing nyebar, lan ana pembunuhan demi pembunuhan." Hosea 4:1 lan 2.
Ora ana kabeneran, ora ana Hukumé Gusti Allah, ora ana pangertosan marang Gusti Allah, ora ana panyekelan marang dhawuh-dhawuhé ing bumi.

Lan nalika Gusti ngandika marang anak-anak Israel, aja nganggep yèn Panjenengané nyebut Israel nominal ing Palestina, nanging Israel, umat Panjenengané. Iki kacetha ing Mazmur 50. Yen dianalisis kanthi teliti, kita weruh yèn ing kono Gusti ngandika bab Israel sing ora Panjenengané jaluk kurban sembelihan.

Ing mazmur sing padha, nalika Panjenengané nyarios bab paugeran, Panjenengané ngendika yèn langit bakal nyatakake kabeneran Panjenengané (Taurat utawa Préntah Panjenengané).

Préntah-préntah iki, Kabeneran lan Kasetyan Panjenengané, bakal dadi dhasar paugeran tumrap umat Panjenengané, amarga iku dadi sabuk pinggangé. Yesaya 11:5. Kabeneran lan paugeran iku dhasar pangastané. Mazmur 97:2.

Gusti Allah, sing ngandika lumantar nabi Maleakhi, maringi paugeran sing tegas marang para imam, kandha: "Lan saiki, he para imam, paugeran iki kanggo kowe. Yen kowe ora gelem ngrungokake, lan ora gelem ngajeni marang jenengku, pangandikane Gusti angkatan, aku bakal ngutus kutukan marang kowe, lan aku bakal ngutuk berkahmu: ya, aku wis ngutuk mau, amarga kowe ora nggatekake ing atimu. Delengen, Aku bakal ngrusak keturunanmu, lan nyebar tai ing pasuryanmu, malah tai saka pesta-pestamu, lan kowe bakal diusir bareng karo tai kuwi. Banjur kowe bakal mangertèni yèn aku wis ngutus prentah iki marang kowe, supaya prajaniku tetep ana karo Lewi," pangandikane Gusti Sang Maha Sèksa. Prajaniku karo dhèwèké iku prajanine urip lan katentreman, lan aku wis maringi katentreman mau marang dhèwèké, lan dhèwèké wedi marang aku; lan dhèwèké ngajèni marang jenengku. Undhang-undhang kayektèn ana ing lambe, lan kaluputan ora kapanggih ing tutuké; dhèwèké mlaku karo aku ing tentrem lan kabeneran, lan mbalèkaké akèh wong saka kaluputan. Amarga lambe imam kuduné njaga kawruh, lan saka tutuké wong-wong kudu golèk undhang-undhang, amarga dhèwèké iku utusané Gusti Sang Jenderal. Nanging kowe wis nyimpang saka dalan; kowe wis ndadekake akeh wong kesandhung ing hukum; kowe wis ngrusak prajanji Lewi, pangandikane Gusti Sang Yehovah semesta. Mulane aku uga ndadekake kowe hina lan remeh ing ngarepe kabeh wong, amarga kowe ora netepi dalan-dalanku, nanging tumindak pilih kasih ing hukum. Maleakhi 2:1-9.

Ayo padha mirsani sababé iki: kowe wis ndadèkaké akèh wong kesandhung ing hukum, lan kowe wis milih-milih ing hukum. Kedadéyan iki kapan? Nalika para imam kandha yèn ora perlu manèh netepi Hukum Préntah; yèn kuwi mung kanggo bangsa Israel, sing dimaksud yaiku Israel ing Palestina.

Mulané Gusti Allah ngandika lumantar nabi: "Kandhaa kabeneran, saben wong marang kancané." Zakaria 8:16.
Kabeneran iki, sing diadegaké déning Sang Putra, hakim sing adil, dadi pangayoman, amarga iku tamèng lan perisai. Mazmur 91:4.

Mulane Roh Suci maringi wahyu marang rasul supaya kandha: "Mulane, gunakna kabèh pakarangé Gusti Allah, supaya kowé bisa tahan ing dina sing ala, lan sawisé nindakake kabèh mau, kowé bisa tetep ajeg. Mulane, ajegna awakmu, kanthi pinggang sing diiket nganggo kabeneran, lan nganggo waja keadilan." Efesus 6:13 lan 14.

Lan pakaryan Roh Suci iki wis diprakirakaké déning Gusti Yesus nalika Panjenengané ngendika: "Nalika Roh kabeneran iku rawuh, Panjenengané bakal nuntun kowé menyang kabeneran kabèh." Yohanes 16:13, pérangan kapisan. Amarga Roh iku kabeneran. 1 Yohanes 5:6.

Mula, sapa waé sing ora nduwéni kabeneran iki ora nduwéni Rohé Gusti Allah, lan mulané ora saka Panjenengané. Amarga Gusti Yesus ngandika, "Sapa sing saka Gusti Allah ngrungokaké tembung-tembungé Gusti Allah." Saliyane, wohé Roh iku ana ing kabeneran kabèh. Efesus 5:9. Mulané rasul Petrus kandha, "Lan tetepna ing kabeneran." II Petrus 1:2.

Lan karya iki nduwèni tujuan kanggo nepaki apa sing dianjurake para rasul kanthi inspiratif marang kita: "Lan abdi Gusti ora kena rebutan, nanging kudu alus marang kabèh wong, trampil mulang, sabar, kanthi alus mulang wong-wong sing mbantah, kanthi pangarep-arep manawa Gusti Allah bakal maringi pangapuran supaya padha mangertèni kabeneran lan mbalèk saka jeraté setan, sing wis nyekel wong-wong mau dadi tawanan kanggo nindakake kersané." II Timotius 2:24-26.
Amarga kita wis urip ing jaman sing ala kaya sing diomongake rasul, ing ngendi manungsa bakal nentang piwulang sing bener, delengen:
"Nanging kowe kudu ngerti, yen ing jaman pungkasan bakal ana jaman kang angel.

Amarga manungsa bakal dadi penyayang dhiri, penyayang dhuwit, sombong, angkuh, kasar, ora nurut marang wong tuwa, ora sukur, ora suci, tanpa katresnan alamiah, ora welas asih, ngina, tanpa kendali dhiri, kasar, ora tresna marang kabecikan, pengkhianat, gegabah, sombong, penyayang kesenengan tinimbang penyayang Gusti Allah, nduwèni wujud kesalehan nanging nolak kekuwatane.

Adohna awaké dhéwé saka wong-wong kaya ngono. Amarga saka golongan iki ana wong-wong sing nyusup mlebu omah-omah lan nyekel wanita-wanita bodho sing kebak dosa, digawa kabèh hawa napsu, tansah sinau nanging ora tau bisa ngerti kabeneran." II Timotius 3:1-7.

Kaya durung cukup, rasul kandha: "Supaya kita wiwit saiki ora dadi bocah maneh, sing digoyang-goyang lan kabawa saben angin piwulang, déning tipuan manungsa, kanthi akal licik lan penipuan; nanging kanthi ngandhani kabeneran kanthi katresnan, supaya kita bisa tuwuh marang Panjenengané ing kabèh bab, yaiku Sirah, yaiku Kristus." Efesus 4:14 lan 15.

Kanyatan iku paugeran-paugerané Gusti Yesus, Juruwilaha, Raja, lan Gusti kita, lan katresnan iku netepi paugeran-paugeran mau. Amarga rasul Yohanes kandha marang kita: "Amarga iki katresnané Gusti Allah, yèn kita netepi paugeran-paugerané; lan paugeran-paugerané iku ora abot." 1 Yohanes 5:3.

Rasul sing padha uga kandha: "Anak-anakku sing cilik, ayo padha tresna ora mung ing tembung utawa basa, nanging ing tumindak lan kayektèn. Lan kanthi mangkono kita bakal yakin manawa kita saka kayektèn, lan atiné bakal tentrem ing ngarsané." 1 Yohanes 3:18-19.

Kanggo wong-wong sing kepengin mangertèni kabeneran, apa sing wis kita sampaikan iki wis cukup, sanajan isih ana akèh bukti manèh babagan langgengé.

Oli Prestes
Misionaris