Laut der gëttlecher Léier däerf d'Zäit net op déiselwecht Manéier gemooss ginn wéi d'mënschlech Chronologie. D'Helleg Bibel, d'Glawensregel fir d'Gläiweger, léiert wat néideg ass, fir datt mir an der Gerechtegkeet wandelen an an der Hellegkeet liewen; schliisslech, ouni Hellegkeet wäert niemand Gott gesinn.
Wéi Gott d'himmlesch Kierper gemaach huet, sot Hien: 'Et solle Liichter ginn am Himmelsgewölb, fir den Dag vun der Nuecht ze trennen; a si solle déngen als Zeechen fir festgeluechte Zäiten, a fir Deeg a Joren. A si solle déngen als Liichter am Himmelsgewölb, fir Liicht op d'Äerd ze ginn.' An esou war et. An Gott huet déi zwee grouss Liichtgestalten gemaach: dat méi grousst Liicht fir iwwert den Dag ze herrschen, an dat méi klengt Liicht fir iwwert d'Nuecht ze herrschen; an hien huet d'Stären gemaach. An Gott huet se an d'Gewölk vum Himmel gesat, fir d'Äerd ze beliichten, an fir iwwert den Dag an d'Nuecht ze herrschen, an fir e Ënnerscheed tëscht Liicht a Finsternis ze maachen. An Gott huet gesinn, datt et gutt war.' (Genesis 1:14–18).
Ausserdeem, wéi Hien d'Universum an alles, wat doranner ass, erschaf huet, huet Hien d'Zäitintervaller wéi follegt markéiert: et gouf Owend an et gouf Moien—den éischten Dag; an et gouf Owend an et gouf Moien—den zweeten Dag, an esou weider bis zum sechsten Dag (Genesis 1).
Biblesch Definitiounen vun Zäitperioden
Owend: Eng Zäitperiod virum Moien. Si dauert normalerweis 12 Stonnen a gëtt als Dämmerung, den Owend vum Dag, Däischtert an d'Däischtert vun der Nuecht bezeechent (Spr 7:9). Si erstreckt sech vum Sonnenënnergang op engem Dag bis zum Sonnenopgang den nächsten Moien.Deeg: Eng Zäitperiod tëscht zwou Sonnenënnergäng, déi normalerweis 24 Stonnen entsprécht (Lev 23:32).
Moies: Eng 12-Stonne-Period tëscht zwou Nuechten, zwou Nomëtteger, oder vun der Sonn opgeet bis se ënnergeet. Et gëtt och e Dag genannt (Johannes 11:9).Ier et Liicht am Universum gouf, war et Däischtert. Dofir kënnt d'Nuecht virum Dag am 24-Stonne-Zyklus.
Déi Aart a Weis, wéi de Dag haut gezielt gëtt, vun Mëtternuecht op Mëtternuecht, ass falsch,
an dat gouf vum Daniel prophezeit: 'Hien wäert géint de Héchsten schwätzen, d'Hellegen vum Héchsten bedrécken an probéieren, d'Zäiten an d'Gesetz ze änneren' (Dan 7:25, éischte an zweete Deel).
Wann den Dag zu Mëtternuecht géif ufänken, da géif d'Nuecht nëmmen aus sechs Stonnen bestoen, an den Dag hätt achtzehn Stonnen, woubäi Jesus gesot huet, datt en zwielef hätt (Johannes 11:9). Wéi kann den Dag zu Mëtternuecht ufänken? Déi, déi d'Zäit net kennen, kënnen den Dag vum Här net richteg hellegen. Laut der Uweisung, déi dem Vollek vu Gott ginn ass, muss de Sabbat vum Sonnenënnergang bis zum Sonnenënnergang gehalen ginn. De Dag, de liichte Deel vum 24-Stonne-Zyklus no moderner mënschlecher Chronologie, fänkt um 6:00 Auer moies un a geet um 18:00 Auer owes eriwwer, mee en soll richteg vum Sonnenopgang bis zum Sonnenënnergang berechent ginn.
D'Wiederherstellung vun der Observanz duerch Nehemia
Wéi Nehemia d'Iwwertretung korrigéiere wollt, déi d'Leit wat d'Zäit ugeet gemaach hunn, huet hien, soubal den Owendschiet op d'Pforten vun Jerusalem gefall ass, befohlen, d'Stadpforten zouzemaachen. Mir zitéieren de Text, fir besser ze verstoen, wéi och mir virgoen sollten:
'An deenen Deeg hunn ech an Juda gesinn, wéi d'Leit um Sabbat Wäinpressen trëppelen an Bündelen eranbréngen, déi si op Eselen droen; souwéi Wäin, Drauwen a Feigen an all Zort Laaschten, déi si um Sabbatdag an Jerusalem eranbréngen; an ech hunn si um Dag, wou si Liewensmëttel verkaaft hunn, getadelt. Et waren och Tyrer an der Stad, déi Fësch a all Zort Wueren bruecht hunn, déi si um Sabbat un d'Leit vu Juda an zu Jerusalem verkaaft hunn. Also hunn ech d'Adel vu Juda konfrontéiert a gesot: 'Wat fir e biese Saach maacht dir do, de Sabbat ze profanéieren? Hunn net och är Väter datselwecht gemaach, an huet net eise Gott all dës Katastrophen iwwer eis an iwwer dës Stad bruecht? An dir maacht säi Grimm géint Israel nach méi hefteg, well dir de Sabbat entheelt. Et ass esou gaangen, datt, wéi d'Schied bei de Pforten vun Jerusalem virum Sabbat sech verlängert hunn, op mäi Befehl d'Pforten zougemaach goufen; an ech hu befohlen, datt si net opgemaach solle ginn bis nom Sabbat; an ech hu puer vu menge jonke Männer bei de Pforten opgestallt, sou datt keng Laascht um Sabbatdag erakënnt. Da hunn d'Händler a Verkeefer vun alle Zorten Wueren d'Nuecht ausserhalb vu Jerusalem verbruecht, eemol oder zweemol.
Ech hunn dofir géint si protestéiert a hinnen gesot: 'Firwat verbréngt dir d'Nuecht baussen um Stadmauer? Wann dir dat nach eng Kéier maacht, da leeë ech meng Hänn un iech.' Vum deem Dag un sinn si net méi um Sabbat komm." (Nehemia 13,15–21).
Dat, wat virdru geschriwwen gouf, gouf zu eiser Léier geschriwwen.
Wann e Chrëscht d'Zäit an de Wee net kennt – well et eng Zäit an e Wee fir all Saach gëtt – ass hien net fäeg, d'Vollkommheet an der Léift z'erreechen, an hie wäert net e komplette Mënsch sinn, wéi Gott et verlaangt (Mt 5,48; 2 Tim 3,17; Kol 3,14). An si kréien d'Rüff vum Här, deen seet: 'Ech hunn deng Wierker net perfekt virun Gott fonnt' (Offenbarung 3,2). An dës Wierker sinn d'Wierker vun der Gerechtegkeet an der Léift, wéi de Johannes se ernimmt (1. Johannes 3,18).
Respekt a Beobachtung vum Sabbat
Wéi de Geescht dem Jesaja geoffenbart huet, däerfe mir eis um Sabbat vum Här net mat eppes Materiellem beschäftegen; kuckt:
'Wann dir äert Fouss dovunner hëlt, de Sabbat ze briechen, an op mengem hellege Dag net no ärem eegene Wëllen handelt, an wann dir de Sabbat eng Freed nennt, an den hellege Dag vum Här e Dag, deen éierenswäert ass, an en éiert, andeems dir net ären eegene Wee geet, nach probéiert, ären eegene Wëllen ze maachen, nach ären eegene Wierder ze schwätzen,
dann wäert dir Iech um Här erfreien, an ech wäert Iech iwwer d'Héichten vun der Äerd féieren, an ech wäert Iech mat dem Ierfdeel vun ärem Papp Jakob nähren; well de Mond vum Här huet et gesot.' (Jesaja 58,13–14).
An esou wéi an der Vergaangenheet däerfe mir och an deem Dag net kachen, well d'Schrëft seet:
'Sechs Deeg soll geschafft ginn, mä de siwenten Dag soll e hellege Sabbat fir de Här sinn; da soll jiddereen all Aarbecht ophalen. Dir däerft op kengem vun ären Wunnhaiser e Feier um Sabbat entzünden.' (Ex 35,2–3).
E puer argumentéieren, datt dëse Konzept fir dat al Israel geduecht war, wéi d'Aufgab, e Feier unzemaachen, kierperlech Ustrengung gefuerdert huet. Awer Gott ännert sech net. Och ier säi Gesetz um Sinai ratifizéiert gouf, huet Gott esou gesot: 'Wéi laang wëllt dir meng Geboter a meng Gesetzer net halen?' (Ex 16,28). An virdrun hat de Moses d'Leit wéi follegt instruit:
'Dat ass, wat de Här gesot huet: Muer ass e Roudag, e hellege Sabbat fir de Här; wat dir am Uewen bakele wëllt, bakelt et, a wat dir am Waasser kachen wëllt, kacht et am Waasser; a wat iwwreg bleift, leet et fir iech selwer bei a bewahrt et fir muer.' (Ex 16,23).
Bemierkt, datt si sollten baken oder kachen, an wat iwwregblouf, sollt fir de Sabbat beiseitegeluecht ginn. Dofir sollt d'Iessen fäerdeg gelagert ginn, fir et direkt ze konsuméieren.
Haut si mir vill besser equipéiert, fir de Sabbat ze halen. Eis Kachplacken lafen op Gas; mir hunn Frigoen, Beliichtung, Stroum an fléissend Waasser. An och do, wou dës Ressourcen net disponibel sinn, ass et mat e bësse guddem Wëllen méiglech, de Sabbat ze halen;
Schliisslech wäert dat eise Beweis vun eiser Léift fir de Jesus sinn (Johannes 14,15). Ausser um Sabbat däerfe mir alles maachen, wat néideg ass – dat heescht virum Sonnenënnergang e Freideg oder nom Sonnenënnergang e Samschdeg – well mir gleewen, datt all Saachen zesumme fir dat Gutt schaffen fir déi, déi Gott léiwen (Römer 8,28).
'An wat soll eis vun der Léift vu Gott trennen?' Honger, Nackheet? Näischt kann eis vun der Léift vu Gott trennen, dem Halten vu Sengen Geboter (Römer 8,35).
Wéi mir an der Manifestatioun vum Wëlle vum Här duerch Jesaja gesinn hunn, däerfe mir net probéieren, eise eegene Wëllen ze maachen, nach eis eegen Wierder op Sengem hellege Dag ze schwätzen (Jesaja 58,13).
Awer et ginn déi, déi dëst bestreiden a behaapten, datt de Sabbat vum Här net den Dag vum Här ass; a si bréngen trügeresch Grënn vir; si stinn net fest an der Wourecht, well et keng Wourecht an hinnen ass. Si soen, datt den Dag vum Här elo den Sonndeg ass, a si baséieren op hiren eegene Berechnungen a Vermutungen, datt Jesus an deem Dag opgestanen ass. Jiddereen, deen esou denkt a gleeft, ass net richteg an dem Wuert vu Gott geléiert.
Well d'Unerkennung vun de Geboter Gottes eng Viraussetzung ass, fir Weisheet ze kréien, d'Furcht des Hären z'erreechen an d'Wëssen iwwer Gott ze fannen, erreechen déi, déi seng Geboter net unhuelen, weder Weisheet, nach d'Furcht des Hären, nach d'Wëssen iwwer Gott (Spr 2,1–6; 28,7–9 a 10,8).
Dogmatesch Feeler sinn an de Kierchen wäit verbreet, déi d'Geboter vu Gott net halen, genee wéi déi, déi seng Geboter net halen, d'Wierder vu Gott net verstoen, well dat eng Viraussetzung fir esou e Versteesdemech ass. E puer Kierchen, och wann si d'Geboter hunn, halen se net, an dowéinst léiwen si Gott net (Johannes 14:21 an 15:9–10).
Jesus huet d'Welt gär an huet dës Léift bewisen, andeems hien fir eis gestuerwen ass; an elo verlaangt hien e Beweis vun eiser Léift a seet: 'Wann dir mech gär hutt, da haltet dir meng Geboter' (Johannes 14,15). An hien huet nëmmen déi gär, déi hien gär hunn (Spr 8,17, gedeeltlech). An de Hellege Geescht offenbart, datt mir wéinst Christus Törichte sinn (1 Kor 4,10). An: 'Loosst dech kee veräppelen. Wann een vun iech mengt, hien wier an dëser Welt klug, da sollt hien e Törichte ginn, fir datt hien klug gëtt' (1 Kor 3,18).
Den siwenten Dag vun der Woch oder ee Dag an siwen Deeg?
Wéi de Här d'Himmel an d'Äerd erschaf huet, huet Hien d'Zäiteinteilungen festgeluecht: d'Woch, d'Méint an d'Joer. Déi siwendeeg Woch, de drësseg Deeg laange Mount an dat zwielef Méint laang Joer.
Wéi Hien d'Vollek Israel aus Ägypten erausgefouert huet, huet Hien de Mount Abib als éischten Mount fir säi Vollek festgeluecht. Haut entsprécht dëse Mount der Period vum Mäerz bis Abrëll, déi e Deel vum Mäerz an e Deel vum Abrëll ëmfaasst.
De Här huet d'Deeg vun der Woch genannt: éischten, zweeten, drëtten, véierten, fënneften, sechsten an siwwenten Dag. An Gott huet dëse Wochendag Sabbat genannt, well hien an deem Dag geroucht huet, an dowéinst huet hien en helleg gemaach a gesegent.
Heiligung bedeit Trennung. Sou huet hien deen Dag fir d'Rou gesat an en aus deem Grond gesegent. Säi Sabbat ass festgeluecht: et ass de siwwenten Dag vun der Woch. D'Sabbate vun de Israeliten waren awer variabel; dat heescht, si hu sech ënnerschiddlech, well déi éischt an déi lescht Deeg vun de vum Här ugeuerdnete Feierdeeg op verschidde Deeg an der Woch gefall sinn, déi als 'feierlech Sabbate' oder Festdeeg gëllten (Lev 23:32 an Referenzen).
De Sabbat um siwenten Dag ass Uerdnung, während e Sabbat all siwen Deeg Onuerdnung ass. Stellt Iech vir, datt all Mënsch an der Versammlung op engem aneren Dag deelhëllt, an dobäi probéiert, säin eegene Roudeeg ze halen.
Sogar op de vum Gott institueierte Sabbata – déi Hien 'äer Sabbata' genannt huet – huet et Uerdnung ginn. Een muss d'Texter just genee liesen. Hir Zäiten waren am Laf vun engem Joer festgeluecht. Déi Saachen, déi Gott institueiert huet, si voller Weisheet, an Hien ass perfekt.
Et ginn déi, déi d'folgend Ausso vum Jesus als Argument benotzen, fir de Sabbat net ze halen: 'Mäi Papp schafft nach ëmmer, an ech schaffen och' (Johannes 5,17), souwéi wat de Apostel Paul gesot huet: 'well mir hu Nuecht a Dag geschafft, fir net eng Laascht fir ee vun iech ze sinn' (1 Thessaloniker 2,9). Awer si vergiessen, wat de Meeschter och gesot huet: 'Aarbecht net fir dat Brout, dat vergaangt, mä fir dat Brout, dat bestoe bleift' (Johannes 6,27).
D'Aarbecht vum Jesus war säi Ministère, wat och déi vun deenen muss sinn, déi geruff sinn. Op dës Manéier ass et méiglech, an dëser Aarbecht Nuecht a Dag ze schaffen, genee wéi de Papp et mécht.
D'Sprooch, déi d'Propheeten an d'Apostelen benotzt hunn, war am Aklang mat der Sprooch, déi Gott an de Hellege Schrëften ugeholl huet, well si vun Him inspiréiert goufen an als seng Vertrieder gehandelt hunn.
Sou wann d'Schrëft seet, datt de Péiter an de Johannes an de Tempel gaange sinn, fir ze beten, gëtt uginn, datt et déi néng Auer war. An dës Stonn gëtt déi fënneftzehnte Stonn oder dräi Auer nomëttes genannt. Wéi d'Sonn moies opgeet an de Dag aus zwielef Stonnen besteet, ass déi néng Auer déi Stonn, déi an der aktueller Chronologie als dräi Auer nomëttes oder déi fënneftzehnte Stonn bekannt ginn ass.
Wéi de Johannes op der Insel Patmos war an d'Buch vun der Offenbarung geschriwwen huet, sot hien: 'An ech gouf am Geescht op den Dag vum Här eropgeholl…' (Offenbarung 1,10). Dës inspiréiert Sprooch ass näischt anescht wéi déi, déi Gott dem Jesaja inspiréiert huet, deen geschriwwen huet: 'Wann dir de Sabbat eng Freed nennt, an den hellege Dag vum Här, an en éiert, andeems dir net ären eegene Wee geet, nach probéiert, ären eegene Wëllen ze maachen, nach ären eegene Wierder ze schwätzen, dann wäert dir Iech um Här Freed hunn, an ech wäert Iech op d'Héichten vun der Äerd bréngen, an ech wäert Iech mat dem Ierfdeel vun ärem Papp Jakob nähren; well de Mond vum Här huet et gesot' (Jesaja 58,13–14). Dat ass, wat de Apostel gemaach huet: hien huet de Sabbat den Dag vum Här genannt.
Fir Gott kann eng Zäitperiod aus zwielef Stonnen, engem Dag, engem Joer, engem Millenium oder enger Zäitlängt oder Geleeënheet bestoen. Sou kann säi Dag och säi Sabbat sinn, den Dag vu sengem Kommen oder eng bestëmmte Zäitperiod.
Allerdéngs ass seng Intentioun aus dem Kontext kloer, well säi Geescht an eis eis dat bekannt mécht; schliisslech duerchsicht hien alles, och d'Déiften vu Gott (1 Kor 2,10).
E puer mengen, datt well de Här vum Jakob dem Papp schwätzt, hien sech un dat nominellt Israel oder dat Israel vu Palestina riicht. Awer kuckt, wat de Apostel Paul seet:
'Dat Jerusalem uewen ass fräi, a si ass eis Mamm. Fir et steet geschriwwen: "Freuech dech, du Onfruchtbar, déi net gebuer huet; bréch eraus a ruff héich, du, déi net weh huet; fir d'Kanner vun der Wüst sinn méi talräich wéi déi vun der, déi e Mann huet.
Awer mir, Bridder a Schwësteren, si Kanner vum Verspriechen, wéi de Isaac. Also, Bridder a Schwësteren, si mir net Kanner vun der Sklavin, mä vun der fräier Fra' (Gal 4,26–28.31).
Sou si mir, déi gegleeft hunn, d'Nofolger, déi dem Abraham versprach goufen, vun deem d'Patriarchen ofstamen, an dem Isaac, dem Papp vum Jakob – dem Jong vum Verspriechen, genee wéi mir, déi dem Abraham versprach goufen, an déi esou vill sinn wéi d'Stären um Himmel an de Sand um Mier (Gen 15,5; 22,17; 32,12).
Awer et ginn déi, déi soen, datt niemand d'Geboter kann halen an datt et net eenzegen Gerechten gëtt.
Allerdéngs, schonn ier d'Gesetzer um Sinai ginn hunn, soen eis d'Schrëften, datt Abraham d'Geboter vum Här gehalen huet. An Gott selwer huet dat esou gesot:
An de Här sot: 'Soll ech dem Abraham verstoppen, wat ech elo maache wëll, well de Abraham sécherlech e grousse a mächtege Stamm wäert ginn, an an him all d'Natiounen vun der Äerd gesegent ginn?
Well ech hunn gesinn, datt hien seng Kanner a säi Haus no him wäert befielen, de Wee vum Här ze halen an dat Richtegt a Gerechtegt ze maachen; sou datt de Här Abraham dat bréngt, wat hien iwwer hien gesot huet.' (Gen 18:17–19).
An wéi am Froeblatt gewisen, sinn d'Weeër vum Här an d'Gerechtegkeet vum Här seng Geboter (Mal 2:8–9 an Ps 119:172). An d'Gerechtegkeet vu Gott ass éiweg (Ps 119:142). An deen, deen Gerechtegkeet übt, ass gerecht, genee wéi Hien gerecht ass (1 Joh 3:7).
Gott huet dem Abraham duerch den Isaac zefridden gewisen a gesot:
'Well de Abraham op mäi Wuert gehorcht huet a meng Geboter, meng Uerdnung, meng Statuten a meng Gesetzer gehalen huet.' (Genesis 26:5).Ausserdeem seet d'Schrëft eis, datt Zacharias an seng Fra Elisabeth gerecht waren. An si waren gerecht, well si d'Gerechtegkeet vu Gott observéiert hunn an seng Geboter gehalen hunn, wéi mir gesinn:
'An de Deeg vum Herodes, dem Kinnek vu Judäa, war e Priister mam Numm Zacharias, aus der Ofdeelung vum Abija; an seng Fra war vun deenen Duechteren vum Aaron, an hiren Numm war Elisabeth. An si waren béid gerechteg virun Gott, an si hunn ouni Tadel an allen Geboter a Verordnungen vum Här gelieft." (Lukas 1:5–6).
De Joseph, de Mann vun der Maria, der Mamm vum Jesus, war och gerechteg (Matthäus 1:19).Folgerdlech sinn all déi, déi d'Gerechtegkeet vu Gott ausüben – dat heescht, déi seng Geboter halen – gerecht, wéi Gott gerecht ass; kuckt:
'Kléng Kanner, loosst iech kee verféieren: deen d'Gerechtegkeet übt, ass gerecht, wéi Hien gerecht ass.' (1. Johannes 3,7).
Jiddereen, dee net un d'Geboter vu Gott gleeft, kann se net halen, well Hien d'Gesetz vum Glawen ass (Römer 3:27 a 31). An si sinn net belaaschtend, wéi de Johannes ënner Inspiratioun gesot huet (1. Johannes 5:3).
An deen, dee se net observéiert, kann net an Gott bleiwen (1. Johannes 3,24). Dofir kann d'Léift vum Papp net an hinnen bleiwen (Johannes 15,9–10).
Ënnerscheed tëscht de zereemoniellen Gesetzer an dem moralesche Gesetz
Awer et ginn déi, déi biblesch Passage als Beweis zitéieren, déi net soen, wat si gären hätten, datt se soen. An engem dovun seet den Apostel: 'Dir haltet Deeg, Méint a Joren'. Oder en aneren, dee seet: 'Loosst kengem Iech urdeelen wat Iessen oder Drénken ugeet, oder wat d'Sabbate ugeet'.
Wéi mir gesinn hunn, wéi mir d'Gesetzer zitéiert hunn, déi 'feierlech Sabbate' virschreiwen, goufen et feierlech Deeg, feierlech Méint a feierlech Joren, an dës goufen vun de Judden och nach zur Zäit vum Paul gehalen.
Dës Judden hunn probéiert, d'Heiden, déi sech 'dem Wee' ugeschloss haten, dozou ze bréngen, dës Deeg ze observéieren, a behaapt, datt wann se se net observéieren, se d'Gesetz net halen. Si hunn och drop bestanen, datt si musse beschnidden ginn, fir d'Gesetz vum Moses ze erfëllen. Dëst huet de Paul dozou bruecht, d'Epistel 'un d'Galater' ze schreiwen, an där hien genee dëse Punkt adresséiert.
An all Fäll, wéi den Auteur vum Bréif un d'Hebräer seet, setzt Gott den éischte Bund ausser Kraaft, fir deen zweeten opzebauen. Deen éischte huet d'Beobachtung vun hellege Ordonnancen ëmfaasst, déi aus dem Offer vu Liewensmëttel, Gedrénks a Affer bestanen hunn (Hebr 9). Et huet och Geboter wéi 'réiert net un' an 'hëlt net un' abegraff, déi de Paul als Ordonnancen beschreift (Kol 2,20–21). Awer Christus huet dës Saachen, déi keng Vollkommenheet bruecht hunn, beiseitegeluecht, andeems hien d'Scholdbréif, dat géint eis stoung an hiren Ordonnancen, annuléiert huet, et aus eiser Mëtt erausgeholl an un d'Kräiz genagelt huet (Kol 2,14).
Sou, well dat Ordonnancen waren an et eng Zäit gouf, fir se ze observéieren, huet Jesus, de Héchsten Priister vun de gudde Saachen, déi nach kommen, bei sengem Arrivée dat éischt op d'Säit gesat an dat zweet etabléiert; hien huet dat, wat um Horeb gemaach gouf, annuléiert an dat, wat am Land Moab gemaach gouf, ratifizéiert.
Dat ass de Grond, firwat de Jesaja gesot huet:
'Wien e Rënd schlacht, ass wéi een, deen e Mënsch verwënnt; wien e Lämmchen offréiert, ass wéi een, deen engem Hond de Hals opschléit; wien e Kornopfer bréngt, ass wéi een, deen Schwäineblutt offréiert; wien Räucherstoffer verbrennt, ass wéi een, deen e Götze segent; dës wielen hir eege Weeër, an hir Séil huet Freed un hiren Gräuel.' (Jesaja 66,3).
Sou, wéi d'Propheeten dës Saachen kritt hunn, wollten si wësse, ob se fir hir Zäit geduecht waren, an et gouf hinnen gesot, datt se net fir si, mä fir d'Heiden waren, deenen si gedéngt hunn (1 Pet 1:11–12).
De Jesaja huet geschriwwen, wat de Här duerch hien gesot huet:
'Wann dir kënnt, fir virun mir ze stoen, wien huet dat vun iech gefrot, datt dir kënnt a meng Höfe zetrëppelen? Bréngt keng eidel Affer méi: Räuchwierk ass mir eng Gräuel, esou wéi d'Neimounden, d'Sabbate a d'Feierdeeg; ech kann d'Bosheit net erdroen, nach esouguer de Feierdag.' Är Neimounden an Är festgeluechte Festdeeg – meng Séil verabscheet se; si sinn eng Laascht ginn; ech sinn midd, se ze droen.' (Jesaja 1,12–14).
Kuckt awer genee op de Kontext a préift 3. Mose 23, a dir gesitt, op wat de Här verweist: d'Versammlung vun der Gemeng, äer feierlech Versammlungen (kuckt 3. Mose 23:1, 8, 9, 17, 21, 28 an 29).
Sou waren déi Sabbate Är Sabbate.
An iwwer si seet de Här och duerch Hosea: 'Ech wäert en Enn setzen all hir Freed, hir Festivitéiten, hir Neimounden, hir Sabbate an all hir Festivitéiten' (Hos 2:11).
An weider seet de Här: 'Ech verlobëwen dech fir ëmmer; ech verlobëwen dech an Gerechtegkeet a Geriicht, an treuer Léift a Barmhäerzegkeet. Ech verlobëwen dech an Treue, a du wäert de Här kennen' (Verse 19–20).
Ausserdeem warnt de Här duerch Jeremia:
'Sou seet de Här: Passt op iech selwer op, a bréngt keng Laaschten um Sabbat eraus, nach bréngt se duerch d'Pforten vun Jerusalem.
Dir däerf och keng Laascht aus ären Haiser erausbréngen um Sabbatdag, nach iergendeng Aarbecht maachen; mä dir sollt de Sabbatdag helleg halen, wéi ech ären Vätere befohlen hunn. Wann dir mir wierklech nogelauschtert, seet de Här, andeems dir keng Laascht duerch d'Pforten vun dëser Stad um Sabbatdag bréngt, an andeems dir de Sabbatdag helleg hutt an dorop keng Aarbecht maacht; dann wäerten Kinneken a Prënzen duerch d'Pforten vun dëser Stad erakommen, op dem Thron Davids sëtzend, a fueren a Charioten a reiden op Päerd—si an hir Prënzen, d'Männer vu Juda an d'Awunner vu Jerusalem; an dës Stad wäert fir ëmmer bewohnt sinn. Awer wann dir net op mech héiert, de Sabbat helleg ze halen an keng Laascht an d'Pforten vun Jerusalem anzebréngen, wann dir um Sabbat erakënnt, da wäert ech e Feier un hiren Pforten entzünden, an et wäert d'Palais vu Jerusalem verschlingen, an et gëtt net ausgeläscht." (Jer 17:21–22, 24–25, 27).
De Sabbat ass, nebst dem Gedenken un d'Schafungswierk, och e Zeechen tëscht Gott a sengem Vollek; kuckt:
'An ech hunn hinnen och meng Sabbate ginn, fir e Zeechen tëscht mir an hinnen ze sinn; sou datt si wësse kéinten, datt ech de Här sinn, deen se heiligt. An dir sollt meng Sabbate helleg halen, an si solle e Zeechen tëscht mir an iech sinn, sou datt dir wësst, datt ech de Här, ären Gott, sinn.
Awer d'Kanner hunn sech och géint mech opgeleet; si hunn net an menge Verordnungen gelaf, nach hunn si meng Geboter gehalen, duerch déi een, wann een se hält, duerch si lieft; si hunn meng Sabbate verunreinigt; dofir hunn ech erkläert, datt ech mäi Grimm iwwer si géif ausgi an mäi Zorn an der Wüst géint si ausféieren. Awer ech hunn meng Hand zréckgehalen, a dat hunn ech wéinst mengem Numm gemaach, fir datt en net an den Aen vun de Natiounen verunreinigt gëtt, virun deenen ech si erausgefouert hunn. Ech hu meng Hand och géint si an der Wüst erhuewen, fir si ënner d'Natiounen ze verdeelen an si iwwer d'Länner ze verstreuen; well si meng Geboter net ausgefouert hunn, mä meng Ordonnancen ofgeleent an meng Sabbate entweih hunn, an hiert A huet op d'Gëtzen hirer Väter gekuckt." (Hesekiel 20:12, 20–24).
Wéi de Här säi Gesetz virun dem Vollek an der Wüst vu Sinai ausgeruff huet, huet hien selwer aus de Wolleken geschwat a gesot iwwer de Sabbat:
'Erënnert dech un den Sabbatdag, fir en helleg ze halen. Sechs Deeg solls du schaffen a all deng Aarbecht maachen. Awer den siwenten Dag ass de Sabbat vum Här, dengem Gott; du däerfs keng Aarbecht maachen – weder du, nach däi Jong, nach däi Meedchen, nach däi Knecht, nach däi Déngschtmeedchen, nach däi Vieh, nach de Främling, deen an dengen Pforten ass.
Well am sechsten Dag huet de Här de Himmel an d'Äerd gemaach, de Mier an alles wat an hinnen ass, an um siwenten Dag huet Hien geruht; dowéinst huet de Här de Sabbatdag gesegent a geheiligt." (Ex 20:8–11).
Loosst eis d'Detailer betruechten:Am Ufank vum Kapitel zwanzeg steet: 'Da huet Gott dës Wierder alleguer gesot a gesot: "Ech sinn de Här, ären Gott."' Sou fänkt Hien un, seng Gesetzer direkt dem Vollek virzeschreiwen, an dat ass ouni Zweiwel am Deuteronomium festgehalen, wou et heescht:
'Op deem Dag, wéi dir virun dem Här, ärem Gott, zu Horeb stoungt, wéi de Här zu mir gesot huet: "Versammelt dëst Volk bei mech,
an ech loossen se meng Wierder héieren, sou datt se léieren, an sou datt se mech all d'Deeg, déi se um Äerd liewe, fäerten, an se hiren Kanner léieren"; an dir sidd no komm a stoungt um Fouss vum Bierg; an de Bierg war mat Feier bis an d'Himmelen entbrannt, an et war Däischtert, a Wolleken, a Dämmerung. Da huet de Här mat Iech aus dem Feier geschwat; Dir hutt de Klang vun de Wierder héieren, mä hutt keng Gestalt gesinn—nëmmen eng Stëmm. Da huet Hien Iech säi Bund opgestallt, deen Hien Iech virgeschriwwen huet—di zéng Geboter—an huet se op zwou Steentafelen geschriwwen." (Deut. 4:10–13).
Ausserdeem kënne mir an de Verser, wou d'Geboter genannt ginn, aner wichteg Detailer observéieren, wéi zum Beispill: 'mee de siwenten Dag ass de Sabbat vum Här, ärem Gott.' An et waren net nëmmen d'Leit vun Israel, déi an deem Dag net sollten schaffen, mä och hir Déieren, déi hinnen gedéngt hunn, an hir Déngschter, an de Friemer, deen ënner hinnen wunnt. Dat war well et Déngschter vum Vollek gouf, souwéi déi, déi sech dem Vollek Israel ugeschloss haten, entweder duerch Ofkommes oder duerch Mëschbestietnis. Sou huet Gott zum Moses geschwat a him befohlen, dem Vollek ze léieren: 'Dir sollt ee Gesetz hunn;
sou datt de Friemling wéi ee Gebuerene soll sinn' (Lev 24,22).
Hien huet weider gesot: 'A wann e Friemling bei dir wunnt a wëll d'Pessach dem Här feieren, da muss all Mann ënner hinnen beschnidden ginn; dann däerf hien kommen a se feieren, a hien soll wéi ee Gebuerene vum Land sinn; mee keen Onbeschniddene däerf dovun iessen.
Et gëtt ee Gesetz fir de Bierger an fir de Friemden, deen ënner Iech wunnt' (Ex 12:48–49; Lev 24:22; Num 15:16, 29).
Et ass wichteg ze betounen, datt wéi Gott seng Gesetzer dem Vollek iwwermëttelt huet, de Moses nach net op de Bierg eropgaangen war an domat nach net d'Steentafelen kritt hat, op deenen de Dekalog agegravéiert war. Allerdéngs war de éischte Bund schonn etabléiert, deen domat d'Ordonnancen enthale huet.
Zur selwechter Zäit wéi Gott dem Moses säi Gesetz ginn huet, huet Hien him och d'Statuten, d'Präzepten an d'Urteeler ginn, wéi follegt:
'Dëst sinn d'Statuten, d'Urteeler an d'Gesetzer, déi de Här tëscht sech selwer an de Israeliten um Bierg Sinai duerch de Moses gemaach huet.' (Lev 26:46).
Et ass wichteg ze bemierken, datt, och wann d'zeremoniel Gesetzer no dem Doud vum Jesus ofgeschaaft goufen – deen se un d'Kräiz genagelt huet – d'Statuten a Geriichtsuerdungen, déi vu Gott etabléiert a Moses ginn goufen, net ofgeschaaft goufen.
Dat ass de Grond, firwat Gott duerch Maleachi geschwat huet: "Erënnert Iech un d'Gesetz vum Moses, mengem Déngschtmann, dat ech him op Horeb fir ganz Israel gebueden hunn – d'Statuten a Veruerdungen" (Mal 4,4).

Oli Prestes
Missiounär